Gatsby vĩ đại: Top 10 tác phẩm lớn nhất mọi thời đại

Một cuốn tiểu thuyết được nhận xét là “ khác thường và tuyệt đẹp”, luôn nằm trong top những cuốn sách phải đọc dành cho dân “ mọt sách”, “ Gatsby vĩ đại” không chỉ phác họa lên nét đẹp của thời xa hoa lộng lẫy lúc bấy giờ mà còn đưa chúng ta đi qua những cung bậc cảm xúc khác nhau trước ái tình say đắm cũng như “ giấc mơ Mỹ” đầy mê muội đang ám ảnh lên một lớp người lúc bấy giờ.

F.Scott Fitzgerald nhà văn Mỹ lừng danh, được xem là một trong những tác giả văn học lớn nhất thế kỷ 20. Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, phác họa về một “thời đại Jazz” trong lịch sử Hoa Kỳ. Đại gia Gatsby là kiệt tác kinh điển, được đưa vào giảng dạy ở trường phổ thông và đại học ở nhiều nước trên thế giới. Đọc The Great Gatsby, ta sẽ như thấy mình đang nhìn cuộc sống qua một lăng kính vạn hoa chỉ cần xoay khẽ đã có thể chuyển động, đầy màu sắc và mới mẻ. Anh được biết đến như một “ đại gia bí ẩn”, chủ nhân của những bữa tiệc xa hoa luôn chào đón tất cả mọi người. Người ta vẫn luôn băn khoăn và thắc mắc, nhưng rồi những bữa tiệc ấy khiến cho những lời thắc mắc của họ vụt mất vào lãng quên. Thế nhưng, một mối liên kết bất ngờ, Nick Carraway cũng đồng thời là anh họ của người mà Gatsby đã đem lòng yêu từ thời trai trẻ, đã là một chiếc cầu nối hoàn hảo cho anh và cô được gặp lại nhau sau nhiều năm chia ly. Một ái tình say đắm, nhưng đồng thời u uẩn và cay đắng. Những tưởng anh sẽ có tất cả trong tay: tiền tài, của cải và cả tình yêu. Nhưng một tưởng ấy đã vỡ, đem theo cả cái chết đau đớn và tức tưởi của chính ông, Gatsby.

“ Thời đại nhạc Jazz”: thịnh vượng và phù phiếm. Đại gia Gatsby đưa người đọc trở về với nước Mỹ phồn hoa những năm 1920 với bao phù phiếm và ảo mộng. Phim đặt bối cảnh tại vùng đất Long Island vào năm 1922. Khởi đầu của thời kỳ về sau được sử sách gọi là “thời đại hoàng kim” hay “thời đại nhạc Jazz” (Jazz Age, cái tên do chính Fitzgerald đặt cho thời kỳ 1918-1929).

Thời đại nhạc Jazz – kỉ nguyên vàng của Jazz đầy sống động, với những bước chuyển mình của văn hóa, với giới thượng lưu Mỹ đắm chìm trong sự xa xỉ, hào nhoáng và cả sự tan vỡ của giấc mơ Mỹ. Đây là thời kỳ nền kinh tế thế giới, đặc biệt là kinh tế Mỹ, phát triển đến đỉnh điểm của sự thịnh vượng để rồi kết thúc bằng cuộc Đại suy thoái năm 1929.

Gatsby, nhân vật chính trong phim, về bản chất, chính là lời tiên đoán bi quan mà chính xác cho sự tàn lụi không thể ngăn chặn của xã hội Mỹ lúc bấy giờ. Có thể ví cuộc đời Gatsby cũng như toàn bộ nước Mỹ thập niên 1920 của thế kỷ trước với chính chiếc Roll Royce màu vàng thời thượng mà Gatsby sở hữu – ngày càng tăng tốc điên cuồng về phía trước, mất kiểm soát và cuối cùng dẫn đến thảm họa.

Mối tình si đến cuồng dại. Ai đã từng một đọc cuốn tiểu thuyết này, chắc hẳn đều sẽ thầm ngưỡng mộ một tình yêu trong sáng, thủy chung sau ngần ấy năm dẫu người tình của mình đã có một vị hôn phu khác. Anh vẫn yêu, quyết tâm được ở bên cô – Daisy vẫn cứ âm ỉ chảy trong anh.

Lá cờ to nhất trong hàng cờ ấy và bãi cỏ rộng nhất trong tất cả các bãi cỏ ấy là của nhà Daisy Fay. Daisy vừa tròn mười tám, hơn em hai tuổi, và là cô gái được mến mộ nhất ở thành phố Louisville, bỏ xa tất cả các cô gái khác. Daisy thường mặc đồ trắng, nàng có một chiếc xe hơi nhỏ mui trần hai chỗ cũng màu trắng. Suốt ngày, chuông điện thoại reo tới tấp trong nhà Daisy: các chàng sĩ quan trẻ ở doanh trại Taylor náo nức gọi điện thoại xin được đặc ân đến tối một mình gặp riêng Daisy. “Chỉ xin một tiếng đồng hồ thôi!”.

Qua những lời miêu tả ấy, cũng có thể thấy rằng, Daisy khi xưa là một cô nàng không chỉ có giàu có, mà còn có một vẻ kiều diễm của những cô tiểu thư, khiến ai cũng mê đắm. Tác giả miêu tả Daisy không nhiều, tất cả những gì ta cảm nhận được, đó là qua sự say mê, nâng niu của Gatsby dành cho cô trong từng khắc bên nhau sau nhiều năm không gặp. Daisy đẹp, nhưng cái nhạt nhẽo vô vị của cô và trong cuộc sống cũng là điều có thể dễ dàng nhận ra.Phải, cô là nàng thơ của Gatsby, là khát vọng cả đời anh, khiến anh si mê và làm tất cả vì cô. Gatsby tổ chức những bữa tiệc hằng đêm với mong mỏi rằng, một ngày cô cũng sẽ “theo chân” những người đến dự tiệc, để có thể nối lại duyên cũ, cuộc gặp mặt giữa những con người thân quen ngày xưa có thể được thực hiện. Đã bao đêm từ tòa lâu đài tráng lệ, anh nhìn sang bờ bên kia với đốm sáng xanh làm dấu, nơi có căn nhà của Daisy.  Đó là hình ảnh đầu tiên cũng là cuối cùng của anh.

Cái hình ảnh đầu tiên, cũng là cuối cùng của Gatsby: đứng ở bến cầu đưa tay với về phía bên kia thành phố – nơi có ánh sáng màu xanh kì diệu đầy mê hoặc, nơi có giấc mơ mà gã dành cả đời theo đuổi, nhưng cuối cùng vẫn để vụt mất.

Anh sẵn sàng làm mọi thứ vì cô, vì người mà anh dành trọn tình cảm chung thủy và không hề vẩn đục. Lâu đài nguy nga lộng lẫy, những bữa tiệc thâu đêm… nhằm để cho cô để ý đến.Nhưng cô không thèm quan tâm đến dự dù chỉ một lần. Nhờ sự giúp đỡ của Nick Carraway, anh đã gặp lại cô. Ngỡ ngàng và lo sợ. Tình yêu ấy như cháy rực lên trong anh một lần nữa. Ở cạnh cô là hạnh phúc. Bên Daisy, anh say mê, sống trọn từng khoảnh khắc hạnh phúc bên người mình đã chờ đợi suốt 5 năm.

“Anh rạng rỡ hẳn lên. Không có một lời nói hoặc cử chỉ hân hoan nào, nhưng một niềm vui sướng mới mẻ tỏa ra từ anh tràn ngặp căn phòng nhỏ”

Từng câu, từng đoạn mà tác giả dành để miêu tả những giây phút chỉ có nhau của Daisy và Gatsby có thể nói, là những câu chữ mà vừa đọc lên, ta đã có thể cảm nhận được giây phút vỡ òa của tình cảm, của sự hạnh phúc. Nỗi nhớ bấy lâu được nén lại, dường như cất rất sâu vào một góc kí ức, thế nên khi nó được khơi dậy, tất cả những nồng nàn của tình yêu cũng như trỗi dậy một cách mạnh mẽ, lan tỏa khắp người họ, tràn ngập trong không gian và những gì còn lại chỉ là niềm hạnh phúc vì được bên cạnh nhau. Và dường như họ chỉ cần vậy.Mối tình lén lút, bí mật và có kết cục bi thảm, có chút gì đó như được lấy ra từ chính cuộc đời của tác giả, nhà văn Fitzgerald và mối tình với Zelda – người thấp thoáng trong hầu hết các tiểu thuyết của ông.Gần như trong tất cả các tiểu thuyết của nhà văn Fitzgerald, ngay trang đầu tiên đều đề tặng Zelda, mối tình đầu của ông, đầy những u uẩn và cay đắng. Cả hai đã từng đính hôn, rồi hủy bỏ hôn ước vì Zelda phải chờ đợi quá lâu. Và sau cả hai đến được với nhau, khi mà Fitzgerald, lúc đó đã nổi tiếng và trở nên giàu có nhờ việc bán tiểu thuyết của mình.

Đối với tôi, Gatsby không chỉ là đại gia về vật chất mà ông cũng chính là một đại gia về tình cảm khi mà giữa thời buổi người ta chỉ chú trọng vào những điều xa hoa phù phiếm thì chỉ riêng mình ông vẫn mang và sống hết mình với tình yêu say đắm trong sáng mê dại của ông.

Ban đầu, người ta đã phân vân giữa hai tên dành cho “The Great gatsby” đó là “Gatsby vĩ đại” và “Đại gia Gatsby”. Nhưng tôi nghĩ rằng, “Gatsby vĩ đại” thực sự là một nhan đề phù hợp hơn. Anh vĩ đại vì tình yêu của ông, tình cảm trong sáng mà ở xã hội này, thật hiếm để tìm được. Tác giả khéo léo đặt Gatsby trong một bối cảnh xã hội vô tâm, tôn sùng vật chất và của cải.

Cuộc đời của Gatsby

“Đó là một trong những nụ cười rất hiếm, nó có khả năng làm ta vĩnh viễn yên lòng, loại nụ cười may ra ta được gặp bốn hoặc năm lần trong cả đời. Nó nhìn vào, hoặc dường như nhìn vào toàn thế giới vĩnh cửu trong giây lát rồi tập trung vào ta với một ý nghĩ tốt về ta, một ý nghĩ không sao cưỡng lại được. Nó hiểu ta đúng ở chừng mực ta muốn người khác hiểu mình, nó tin tưởng ở ta đúng như ta muốn tin tưởng ở mình và bảo với ta rằng nó có ấn tượng về ta đúng như ấn tượng tốt đẹp nhất mà ta mong muốn người khác nghĩ về ta.”

Đó là những ấn tượng đầu tiên mà Nick Carraway nghĩ về khi gặp Gatsby. Dưới con mắt Nick, đây là con người vừa cho ta cảm giác an tâm và tin tưởng bên cạnh sự hào nhoàng phô trương. Nhưng đồng thời cũng khoác lên mình một sự bí ẩn lạ lùng.Tuy nhiên, càng tiếp xúc, Nick càng nhận ra rằng, anh không như những lời đồn đại độc đoán, ác ý. Nick cũng đồng thời cho rằng Jay Gatsby xứng đáng là một nhân vật lí tưởng mà mọi cô gái đều mơ tưởng đến. Anh sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả. Anh đã bỏ nhà ra đi từ năm đầu bước vào ngưỡng trưởng thành, phải chia ly với người phụ nữ anh yêu thương hết mực trong 5 năm. Anh luôn cố gắng tự nhủ, một ngày nọ anh trở lại, anh sẽ không còn là một Gatsby của ngày xưa nữa. Anh đã là một người thành công, quyền lực, giàu có. Lý do thực sự khiến anh trở thành một “ Gatsby vĩ đại”, đó là niềm mong muốn, khao khát được đoàn tụ bên Daisy. Khát vọng của cả đời anh, chỉ là cô.Anh là một gã mang nhiều hoài bão, khao khát và chấp nhận đánh đổi mọi thứ để có được cô. Anh xóa bỏ quá khứ của bản thân để sống dưới một vỏ bọc hoàng hảo, một danh phận khác mà nhiều người luôn ao ước. Anh yêu cô đến mức, biến cô thành một hình mẫu lý tưởng mang trên mình một sự hoàn hảo hơn cả con người thật của cô. “Daisy không có lỗi. Lỗi chỉ thuộc về những ảo ảnh của Gatsby. Anh đã vẽ ra quá nhiều những điều tốt đẹp mà Daisy không có…”. Để rồi cuối cùng, Gatsby đối diện với một kết cục bi thảm…Có thể chắc chắn một điều rằng, tình yêu là thứ khiến cho nhân vật Gatsby được tôn trọng, được sống mãi khi nói về những nhân vật này. Kể cả khi anh chết, những bí mật giàu có của anh bị phanh phui, Nick Carraway vẫn thẳng thắn nói với đám đông giả tạo rằng: ”Người đàn ông này còn tốt đẹp hơn nhiều sơ với những kẻ giả dối đang đứng tại đây”

Lời nhận xét đó, quả thật không sai. Bởi về sau, khi Gatsby đã qua đời, và Nick có dịp gặp người bố của anh. Chính ông đã kể rất nhiều về những ngày thơ ấu, thời thiếu niên của Gatsby mà qua những lời kể rất đỗi thân tình đó, chúng ta đã có thể thấy được con người thật của Gatsby là như thế nào:

“Cụ mở tờ bìa sau và quay cuốn sách lại cho tôi xem. Trên tờ giấy trắng lót bìa cuối cùng có dòng chữ hoa “THỜI GIAN BIỂU” và đề ngày 12 tháng Chín năm 1906. Bên dưới ghi:Dậy 6g sángTập tạ và trèo tường 6g15-6g30Học điện, v.v… 7g15-8g15Làm việc 8g30-4g30 chiềuChơi bóng chày và thể thao 4g30-5g00Tập cách ăn nói và giữ tư thế đàng hoàng 5g00-6g00Nghiên cứu những sáng kiến cần thiết 7g00-9g00NHỮNG ĐIỀU QUYẾT TM CHUNGKhông phí phạm thời giờ tại nhà Shafters hoặc (ghi tên không rõ).Không hút thuốc lá và ăn kẹo cao su nữa.Hai ngày tắm một lần.Mỗi tuần đọc một cuốn sách hoặc một tạp chí để nâng cao kiến thứcMỗi tuần để dành 5,00 đô-la (xoá bỏ) 3 đô-la.Cư xử tốt hơn với cha mẹ.[…]– Jimmy nhất định phải vươn được lên cao. Nó hay đề ra những điều quyết tâm như thế này hoặc đại loại như thế. Ông có để ý thấy Jimmy đã ghi như thế nào về khoản nâng cao kiến thức không? Nó chú trọng khoản đó lắm. Có lần nó bảo tôi là tôi ngu như bò, tôi mới đánh cho nó một trận nên thân.”

Nick Carraway – người kết nối tất cả.Câu chuyện được tường thuật qua lời kể của nhân vật “tôi”- Nick Carraway. Anh là cầu nối cho tất cả các mắt xích của câu chuyện. Nhờ anh, Gatsby được gặp lại Daisy. Chỉ có anh, mới thực sự quan tâm đến Gatsby, chứ không phải cái danh lợi, của cải, những bữa tiệc thâu đêm suốt sáng đầy sự xa hoa, nhưng rỗng tuếch. Chỉ anh trong rất nhiều người ngoài kia, biết được sự thật về gia đình, quan tâm đến “đại gia bí ẩn” này, chứ không hề mong muốn một chút gì danh lợi.Anh chính là nhân vật đại diện cho góc nhìn của tác giả về xã hội. Khi những cuộc ngoài tình cứ thế diễn ra, những người xấu đó, họ coi đó là một việc thường tình khi người tưởng chừng là bạn đời của họ, dù yêu họ đến mấy, nhưng vẫn chẳng thể chiếm được trái tim mà đã dành cho những người khác, giàu có hơn.Cũng là Nick, khi anh nhận ra đằng sau vẻ đẹp kiều diễm của cô em họ chỉ là những ích kỷ, tầm thường, trống rỗng giống như bao kẻ khác đã lớn lên trong giàu sang phú quý. Như cách nói của nhà văn, họ (những người lắm tiền) “chỉ quen bày ra đủ mọi rắc rối theo ý thích của mình và rồi để đấy cho kẻ khác dọn dẹp”.

Nick cũng nhận ra rằng Gatsby, bỏ qua tất cả những thiếu sót, thật ‘vĩ đại’ bởi Jay Gatsby sở hữu một niềm tin không ai sánh kịp; ngay cả khi cuối cùng nó vượt qua cả tầm với hay số phận, thì mục tiêu của anh vẫn luôn thuần khiết và chân chính.

Kết

Gatsby là một nhân vật rất đỗi phi thường và vĩ đại. Anh ấy như được hình tượng hóa thành khái niệm một giấc mơ Mỹ, sở hữu những gì mà chúng ta khao khát và làm tất cả chỉ vì tình yêu dành cho một người phụ nữ. Đây là một tình yêu tuyệt vọng, nhưng cũng thể hiện được một con người đang tìm kiếm thứ gì đó để lấp đầy mảnh đời trống rỗng của mìnhGatsby đại diện cho tình yêu lý tưởng. Vẫn có rất nhiều những khía cạnh rất tối tăm trong nội tâm của Gatsby. Nhưng thực sự anh ấy đại diện cho định nghĩa thuần túy nhất của cụm từ này với những gì anh sẵn sàng làm vì tình yêu.

Đây thực sự là một cuốn sách nên đọc và đáng đọc. Nó chứa đựng những câu nói mang tính triết lí, nó thực sự ám ảnh ảnh con người ta bởi câu chuyện, bởi một Gatsby si tình mang trong mình chút lịch lãm, sầu muộn, phù phiếm, và cũng có một chút ngây thơ khờ dại thuở ban đầu.

Theo: Ngọc Hà – Bookademy

Gatsby vĩ đại: Top 10 tác phẩm lớn nhất mọi thời đại
Đánh giá bài viết