Phân tích bài thơ “Chiều tối” (Hồ Chí Minh) – Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
173

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích bài thơ Bài thơ “Chiều tối” của Hồ Chí Minh.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

  •  Hồ Chí Minh (1890 – 1969) xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước, thông thạo nhiều ngoài ngữ và là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
  • Hồ Chí Minh là nhà thơ lớn với nhiều di sản thơ ca, văn chính luận, truyện và kí.

2. Tác phẩm.

a. Hoàn cảnh sáng tác.

  • Bài thơ “Chiều tối” là bài thơ số 31/134 của tập “Nhật kí trong tù”.
  • Sáng tác vào cuối thu 1942 khi Hồ Chí Minh bị giả từ Tĩnh Tây – Thiên Bảo.

b. Đặc điểm nghệ thuật.

  • Thể thơ tứ tuyệt bằng chữ Hán.
  • Bút pháp tả cảnh ngụ tình.
  • Hoàn cảnh người tù trong bài thơ:

II. Đọc hiểu văn bản

1. Bức tranh thiên nhiên chiều tối (2 câu đầu)

“Quyện”: Hình ảnh cánh chim mỏi mệt nhưng hướng bay có mục đích về rừng chốn ngủ.

“Cô vân”: Hình ảnh đám mây lẻ loi, cô độc trôi nhẹ giữa tầng không.

-> Khoảng trời mênh mông, bao la vô tận, thiên nhiên được miêu tả bằng bút pháp cổ điển.

-> Chủ thể và thiên nhiên có nét tương đồng: Đều mệt mỏi, cô độc, lẻ loi.

2. Cảnh lao động sinh hoạt con người nơi xóm núi (2 câu sau).

“thiếu nữ ma bao túc”: Hình ảnh cô gái xay ngô thể hiện vẻ đẹp khỏe khoắn của người lao động.

“lô dĩ hồng”: Gợi không gian ấm áp, huyền ảo nhen lên niềm vui, xua đi cô đơn trong lòng người xa xứ.

-> Thiên nhiên đi vào nghỉ ngơi nhưng nhịp sống con người vẫn tiếp diễn, con người nổi bật lên trong cảnh sắc thiên nhiên, là trung tâm của bức tranh.

-> Tâm hồn người cộng sản luôn lạc quan tin tưởng, niềm tin hướng về phía trước.

III. Tổng kết

1. Nội dung.

Bài thơ bộc lộ tình yêu thiên nhiên tha thiết cũng như sự gắn bó sâu nặng đối với cảnh lao động sinh hoạt bình dị của con người và tâm hồn lạc quan luôn hướng về niềm tin tương lai.

2. Nghệ thuật

  • Đậm màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại, chất thơ và chất thép.
  • Ngôn từ tả ít, gợi nhiều.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích bài thơ “Chiều tối” (Hồ Chí Minh) – Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here