Phân tích tác phẩm “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam) – Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
187

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Đặng Ngọc Khương (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm “Hai đứa trẻ” của nhà văn Thạch Lam.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả

  • Thạch Lam (1910 – 1942) tên thật là Nguyễn Tường Vinh, sau này đổi thành Nguyễn Tường Lân.
  • Lúc nhỏ ông sống ở Cẩm Giàng, Hải Dương.
  • Thạch Lam là người đôn hậụ, tinh tế, rất nhạy cảm.
  • Ông là người có biệt tài về thể loại truyện ngắn, tuy ông thuộc nhóm “Tự lực văn đoàn” nhưng ông có hướng đi riêng.
  • Tác phẩm của ông được ví như những bài thơ trữ tình đậm lòng xót thương.
  • Ông sáng tạo ra một phong cách truyện ngắn, đó chính là truyện không có cốt truyện (truyện không có truyện).

2. Tác phẩm

a. Xuất xứ: In trong tập “Nắng trong vườn” xuất bản năm 1938, đây là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Thạch Lam.

b. Bút pháp: Hiện thực và lãng mạn.

c. Bố cục.

  • Phần 1 (Từ đầu -> “nhỏ dần về phía làng”): Phố huyện lúc chiều tàn.
  • Phần 2 (Tiếp -> “cuộc sống hằng ngày của họ”): Phố huyện lúc đêm xuống.
  • Phần 2 (Còn lại): Phố huyện lúc đêm khuya.

II. Tìm hiểu văn bản

1. Phố huyện lúc chiều tàn.

a. Thiên nhiên phố huyện.

  • Thời gian: “Tiếng trống thu không…gọi buổi chiều” “chiều, chiều rồi”.
  • Không gian: màu sắc “phương Tây đỏ rực” “dãy tre đen” “bóng tối ngập dần đôi mắt”; âm thanh “tiếng ếch nhái” “tiếng muỗi vo ve” “tiếng trống thu không”.

-> Bức tranh thiên nhiên đồng quê sinh động, tĩnh lặng và buồn.

-> Cảm nhận tâm hồn tinh tế, nhạy cảm và tình yêu quê hương đất nước của nhà văn.

b. Bức tranh đời sống con người lúc chiều tàn.

+ Cảnh chợ tàn:

  • Chợ vãn từ lâu -> mọi người về hết.
  • Còn lại rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị,…

-> Cảnh chợ hiện lên mức sống nghèo đói của phố huyện.

+ Những kiếp người lúc chiều tàn:

  • Những người bán hàng.
  • Mấy đứa trẻ con nhà nghèo…
  • Chị em Liên với cửa hàng bé xíu.
  • Mẹ con chị Tí với gánh hàng nước.
  • Bà cụ Thi điên.

=> Gánh nặng mưu sinh, cuộc sống tù túng, bế tắc, nhàm chán, đơn điệu, ở mọi lứa tuổi. Chừng ấy con người quẩn quanh, khao khát, chờ đợi một sự thay đổi nào đó.

2. Hình ảnh chuyến tàu đêm.

  • Ánh sáng: đầy sức vẫy gọi, quyến rũ.
  • Âm thanh: “xé toạc màn đêm”
  • Cuộc sống trên tàu: cuộc sống đủ đầy, tươi sáng, sang trọng.

=> Con tàu mang đến một thế giới mới với chị em Liên=> Niềm khát khao mơ tưởng về một cuộc sống tươi sáng, đầy đủ, tốt đẹp hơn.

III. Tổng kết.

Tác phẩm “Hai đứa trẻ” đọng lại ấn tượng sâu đậm về cuộc sống quanh quẩn, tù động, bế tắc, buồn thảm của những kiếp người tàn nơi phố huyện trước Cách mạng tháng Tám.

Thạch Lam không miệt thị khinh bỉ mà lặng lẽ hướng ngòi bút của mình về phía những người dân nghèo khổ thành thị với tấm lòng trắc ẩn, nhạy cảm, yêu thương; với niềm cảm thông, thấu hiểu sâu sắc, chân thành trước số phận, cảnh ngộ của họ, đồng thời kín đáo phê phán hiện thực xã hội đương thời đã đày đọa con người trong cái nghèo, cái khổ.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam) – Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here