Phân tích bài “Tôi yêu em” (Puskin)- Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
70

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích bài thơ “Tôi yêu em” của Puskin.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả

a. Con người, cuộc đời

  • Puskin (1799 – 1837), sinh trưởng trong một gia đình quý tộc lâu đời ở Matxcova.
  • Ông gắn bó sâu nặng với số phận của nhân dân, đất nước.
  • Puskin sớm tiếp thu tư tưởng tiến bộ, sớm nổi tiếng với những bài thơ yêu nước ngợi ca tự do.
  • Ông phản đối chế độ Nga hoàng thối nát và bị sát hại trong một cuộc đấu súng.

b. Sáng tác

  • Ông được tôn vinh là “Mặt trời của thi ca Nga”
  • Sự nghiệp sáng tác rất phong phú, đa dạng đạt đỉnh cao nghệ thuật ở nhiều thể loại, nhưng vĩ đại nhất là thơ trữ tình (hơn 800 bài).
  • Thơ ông thể hiện khát vọng tự do cao đẹp, thiết tha, tiếng nói tâm hồn của nhân dân Nga thuần khiết, tinh tế, chân thực, giản dị.
  • Tình yêu là một chủ đề, cảm hứng lớn trong sáng tác thơ Puskin, thấm đượm tính nhân văn cao đẹp.

2. Tác phẩm

a. Hoàn cảnh ra đời

  • Nhà thơ ngỏ lời yêu nhưng không thành nên hình ảnh cô gái là nguồn cảm hứng trong thơ của tác giả.
  • Bài thơ viết năm 1829, được in trong tập “Những bông hoa phương Bắc”, xuất bản 1930, lúc nhà thơ 30 tuổi.

b. Bố cục

  • Đoạn 1 (4 câu đầu): Những mâu thuẫn giằng xé trong tâm trạng nhân vật trữ tình.
  • Đoạn 2 (2 câu tiếp): Thể hiện nỗi đau khổ tuyệt vọng.
  • Đoạn 3 (2 câu cuối): Sự chân thành vị tha cao thượng của nhân vật trữ tình.

Bài thơ được viết theo thể thơ phức tạp nhất.

II. Tìm hiểu văn bản

1. Nhan đề bài thơ

“Tôi yêu em” là nhan đề do người dịch tự đặt căn cứ vào mạch tình cảm của bài thơ.

=> Nhan đề: giản dị, mộc mạc, chân thành; bộc lộ tình yêu đằm thắm, thiết tha nhưng đơn phương, dang dở.

2. Các đoạn thơ

a. Những mâu thuẫn giằng xé trong tâm trạng nhân vật trữ tình.

“Tôi yêu em: đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa
Hay hồn em phải gợn bóng u hoài”

Lời bộc bạch “Tôi yêu em” -> Ngắn gọn, nói đúng quan hệ vừa gần vừa xa nhưng dở dang giữa nhân vật trữ tình với người con gái.

“chừng có thể” -> Tính khó xác định của tâm hồn, tình cảm. Chỉ biết rằng nó vẫn đang âm thầm, dai dẳng, ấp iu và có thể bùng cháy bất cứ lúc nào. Nhưng chắc chắn rằng một điều đó là cảm xúc bền vững của một trái tim yêu, không phải là bồng bột, nhất thời.

=> Nhân vật trữ tình đã cảm nghiệm, suy ngẫm về tình yêu của chính mình.

Hai dòng thơ tiếp nhân vật có sự chuyển hướng bất ngờ: tự nguyện rút lui, chối bỏ say mê, cần dập tắt ngọn lửa tình đang ngùn ngụt cháy.

=> Đây là một tình yêu đơn phương, đây không phải là lời chia tay với cô gái mà là chia tay với chính mình, nhân vật trữ tình là người trân trọng, vị tha.

=> Tiết điệu thơ chậm rãi, đứt quãng, cảm xúc dàn trải, lan tỏa phù hợp với tâm trạng suy tư, trăn trở.

b. Nỗi đau khổ tuyệt vọng và tình yêu mãnh liệt, thiết tha.

“Tôi yêu em âm thầm, không hy vọng
Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen”

Mãnh liệt tình yêu không giảm mà còn tăng lên. Nhân vật trữ tình mang nỗi đau khổ âm thầm, niềm tuyệt vọng, sự rụt rè hậm hực và cả ghen tuông dày vò, hành hạ. Tất cả đang trào ra từ tận đáy sâu của sự kìm ném giờ vỡ òa, trào dâng.

=> Nhân vật trữ tình rơi vào đáy sâu của nỗi khổ đau giày vò, hành hạ.

c. Sự chân thành vị tha cao thượng của nhân vật trữ tình.

“Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm
Cầu em được người tình như tôi đã yêu em”

Điệp khúc cuối cùng “Tôi yêu em” lặp lại 3 lần -> khẳng định bản chất của mối tình chân thành, đắm thắm, thiết tha, là cái gốc của tình yêu chân chính.

Dù không được đền đáp nhưng nhân vật trữ tình vẫn dành cho người mình yêu những lời dịu dàng -> Tình yêu vượt lên trên nỗi buồn đau, u ám, ghen tuông tầm thường.

=> Câu thơ đưa tình yêu lên ngôi, sáng ngời nhân cách của nhân vật.Lời cầu chúc thiêng liêng, lời nhắn nhủ của một trái tim yêu độ lượng.

III. Tổng kết

1. Nội dung

Bài thơ diễn tả một tình yêu vô vọng, thấm sắc điệu buồn, nhưng hơn hết vẫn là tình yêu cao thượng của trái tim con người với một mối tình không đơm hoa kết trái, nhưng kết thành bài học ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

2. Nghệ thuật

Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu chất thơ, giọng điệu tha thiết, mạch thơ đột ngột theo cảm xúc.

3. Bài học

Mỗi người khi yêu hãy biết trân trọng tình yêu, và tình yêu cũng rất cần chúng ta ứng xử có văn hóa.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích bài “Tôi yêu em” (Puskin)- Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here