Phân tích tác phẩm “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” (Cao Bá Quát) – Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
53

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi tìm hiểu về tác phẩm “Bài ca ngất ngưởng” của Cao Bá Quát.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

a. Cuộc đời, con người.

  • Cao Bá Quát (1809 – 1855), tên tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên; quê ở Phú Thị (Gia Lâm, Hà Nội).
  • Ông học rộng tài cao nhưng chỉ đỗ cử nhân, nhiều lần thi hỏng.
  • Ông than gia lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương, chống lại nhà Nguyễn.

b. Sáng tác.

  • Ông để lại khoảng 1400 bài thơ chữ Hán, phú Nôm, thơ Nôm, văn xuôi.
  • Thơ Nôm hài hước, chua chát, ngất ngưởng, hưởng lạc. Thơ Hán mạnh mẽ, bi phần, hào sảng, phóng khoáng.
  • Sáng tác của ông kết hợp lãng mạn, hiện thực và trữ tình, hình ảnh độc đáo, có chiều sâu suy tưởng. Phê phán sự bảo thủ, lạc hậu của chế độ phong kiến nhà Nguyễn. Thể hiện tư tưởng đổi mới của tác giả.

2. Tác phẩm.

  • Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác sau năm 1831 trong những lần vào Huế đi thi Hội.
  • Thể loại: viết bằng chữ hán, thể hành tự do.

II. Đọc hiểu văn bản.

1. Cảnh đi trên cát.

  • Hình ảnh bãi cát là biểu tượng đẹp nhưng nóng bỏng, dữ dội và vô cùng khắc nghiệt, là biểu tượng cho con đường đời, đường danh lợi đầy chông gai.
  • Hình ảnh con người đi trên cát vô cùng mệt mỏi, gian truân, vất vả -> Biểu tượng đi trên đường đời, đường danh lợi, cũng là đường đi tìm chân lí.

2. Nỗi niềm tâm sự nhà thơ.

  • “Nước mắt lã chã rơi” thể hiện tâm trạng buồn tủi, ngao ngán, mệt mỏi.
  • Giận mình, chán nản vì phải hành hạ mình để theo đuổi công danh.
  • Phê phán tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử xưa và nỗi thất vọng, cô độc, bế tắc vì không tìm thấy lối thoát trên đường đời.
  • Khát khao thay đổi, muốn thoát khỏi bãi cát danh lợi chông gai, vô nghĩa

=> Cô độc mà kì vĩ, vừa quả quyết, vừa tuyệt vọng trên con đường đi tìm chân lí.

III. Tổng kết.

  • Tác phẩm thể hiện sự chán ghét con đường danh lợi tầm thường và niềm khó khăn thay đổi cuộc sống của tác giả.
  • Hình ảnh thơ độc đáo, vừa tả thực, vừa biểu tượng, âm điệu bi tráng.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” (Cao Bá Quát) – Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here