Phân tích tác phẩm “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” (Hu-gô) – Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
134

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” (Hu-gô).

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả

a. Cuộc đời, con người:

  • Vích-to Hu-gô (1802 – 1885): nhà văn, nhà thơ, nhà soạn kịch nổi tiếng của nước Pháp, đồng thời là danh nhân văn hóa thế giới.
  • Cuộc đời gắn liền với nước Pháp thế kỉ XIX. Từ một nhà thơ thần đồng, quý tộc, ông trở thành nhà văn lãng mạn có tư tưởng tự do dân chủ, đứng về phía nhân dân chống lại chính quyền phong kiến phản động.
  • Nhà văn Pháp đầu tiên được chôn cất trong hầm mộ điện Păng tê ông – nơi dành riêng cho vua chúa và danh tướng.

b. Sự nghiệp sáng tác:

  • Tác phẩm chính: Thơ (Những khúc ca phương Đông – 1829, Lá thu – 1831, Trừng phạt – 1853,…); Tiểu thuyết (Những người khốn khổ – 1862,…); Kịch (Éc-na-ni,..).
  • Tài năng thơ của ông bộc lộ sớm từ khi đi học: 15 tuổi được Viện hàn lâm khích lệ in tập thơ đầu tay.
  • Sự nghiệp sáng tác phòng phú với nhiều thể loại và có những tác phẩm mang tầm cỡ nhân loại.
  • Các tác phẩm của ông là tiếng vọng âm vang của thời đại; thể hiện lòng khao khát tự do, bình đẳng, bác ái; thể hiện lòng thương yêu bao la đối với những người khốn khổ, nên ông được mệnh danh là ” nhà văn của những người khốn khổ”.
  • Ông được xem là đại diện xuất sắc cho các nhà văn thoe khuynh hướng lãng mạn tích cực ở Pháp thế kỉ XIX.
  • Con đường phát triển chủ yếu trong tư tưởng của ông là đi từ bóng tối ra ánh sáng.

2. Tác phẩm “Những người khốn khổ”.

a. Hoàn cảnh ra đời:

Tác phẩm được xuất bản năm 1862.

b. Vị trí.

Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nền văn học thế giới thế kỉ 19.

Đây là một thiên anh hùng ca về quần chúng bị áp bức, đau khổ và nổi dậy.

c. Cấu trúc:

Gồm 5 phần, hơn 2000 trang, hàng trăm nhân vật.

d. Nội dung:

Tái hiện khung cảnh Pari và nước Pháp ba thập kỷ đầu thế kỉ 19, xoay quanh nhân vật Giăng Van-giăng từ khi được ra tù đến lúc qua đời trong lãng quên thầm lặng.

Bộ tiểu thuyết không chỉ nói tới bản chất của cái tốt, cái xấu, của luật pháp mà các tác phẩm còn là cuốn bách khoa thư đồ sộ về lịch sử kiến trúc của Pari.

e. Ảnh hưởng.

“Những người khốn khổ” đã được chuyển thể nhiều lần thành các vở kịch, bộ phim.

3. Đoạn trích.

a. Xuất xứ:

Trích từ chương IV, quyển 8, phần I, tập 1.

b. Bố cục:

  • Phần 1 (từ đầu -> “chị rùng mình”): Giăng Van-giăng chưa mất hết uy quyền của một ông thị trưởng.
  • Phần 2 (-> “Phăng-tin đã tắt thở”): Giăng Van-giăng đã mất hết uy quyền trước thanh tra mật thám Gia-ve.
  • Phần 3 (còn lại): Giăng Van-giăng khôi phục uy quyền.

II. Đọc hiểu văn bản.

1. Hình tượng nhân vật Gia-ve, hiện thân của con ác thú:

  • Gia-ve là Chánh thanh tra cảnh sát, người cầm quyền khôi phục uy quyền, con ác thú giữ nhà cho chính quyền tư sản.
  • Giọng nói cộc lốc, man rợ, điên cuồng -> Không phải tiếng người nói mà là tiếng thú gầm.
  • Cặp mắt “như cái móc sắt”; Cái cười “trông như mõm con ác thú”.
  • Nhà văn miêu tả hành động của hắn hệt như con ác thú.

=> Nghệ thuật ẩn dụ so sánh: Chân dung độc đáo, đầy ấn tượng hình ảnh Gia-ve.

=> Gia-ve hiện lên là một con ác thú chứ không phải là một con người. Sự tàn bạo, độc ác của hắn đã lên đến tột đỉnh khiến hắn không còn thuộc về thế giới con người nữa mà chuyển sang một con ác thú.

2. Giăng Van-giăng hiện thân của tình yêu thương những người nghèo khổ.

  • Từ một ông thị trưởng Ma đơ len giàu có, sang trọng trở thành tên tù khổ sai Giăng Van-giăng khố khổ.
  • Cử chỉ điềm tĩnh, ngôn ngữ nhẹ nhàng, nhã nhặn, không hề khiếp sợ trước Gia ve.
  • Ông hạ giọng, nhún mình cầu xin cho Phăng tin.
  • Khi Phăng tin chết thái độ của ông trở nên mạnh mẽ và quyết liệt.
  • Sự bình tĩnh của ông làm cho Gia ve khiếp sợ, không dám ra tay.
  • Sẵn sàng chịu bắt sau khi đã hoàn tất mọi thủ tục cần thiết để tiễn đưa Phăng tin vào cõi vĩnh hằng.
  • Giăng Van-giăng miêu tả gián tiếp qua bà Xơ: hình ảnh của một vị cứu tinh, đấng cứu thế.
  • Giăng Van-giăng còn hiện lên qua miêu tả ngoại đề của tác giả, thông qua hàng loạt câu hỏi và lời bình luận: hình ảnh của một con người phi thường, lãng mạn.

=> Giăng Van-giăng là hình tượng người anh hùng lãng mạn đối lập với cường quyền; cũng là nhân vật trung tâm được tác giả dồn hết tâm huyết và bút lực để miêu tả qua đó gửi gắm thông điệp về tình thương yêu con người.

3. Đánh giá chung về hai nhân vật và quan niệm của nhà văn:

  • Sự đối lập giữa Giăng Van-giăng và Gia-ve là sự đối lập giữa cường quyền và nạn nhân, giữa kẻ sát nhân và vị cứu tinh, giữa thú dữ và anh hùng, giữa ác và thiện.
  • Quan niệm về cái chết của tác giả: “Chết tức là đi vào bầu trời ánh sáng vĩ đại” -> Đây là một cách nhìn lãng mạn, một quan niệm khác thường thể hiện niềm tin bất diệt vào thế giới của cái thiện. Cái thiện bao giờ cũng gắn với  thế giới của ánh sáng.

III. Tổng kết.

1. Chủ đề tư tưởng của truyện:

Đoạn trích ca ngợi tình yêu thương của Giăng Van-giăng đối với những con người khốn khổ.

2. Đặc sắc nghệ thuật.

  • Phong cách văn học lãng mạn chủ nghĩa.
  • Sử dụng nghệ thuật phóng đại, so sánh, ẩn dụ và thủ pháp tương phản để làm rõ tính cách nhân vật.
  • Sử dụng đan xen lời bình luận ngoại đề góp phần tôn tạo chân dung kì vĩ của nhân vật trung tâm.
  • Xây dựng kiểu anh hùng lãng mạn có tính cách phi thường nổi lên trong hoàn cảnh phi thường.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” (Hu-gô) – Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here