Phân tích tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu) – Môn Ngữ văn – Lớp 11

0
181

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi tìm hiểu về tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

a. Cuộc đời, con người.

  • Nguyễn Đình Chiểu tự là Mạnh Trạch, hiệu Hối Trai (1822 – 1888), quê Tân Thới, Bình Dương (Gia Định), xuất thân trong một gia đình nhà Nho.
  • Ông là tấm gương về nghị lực vượt lên trên bất hạnh. Ông là người khảng khái, yêu nước, thương dân.

b. Sáng tác.

  • Sáng tác của ông chủ yếu bằng chữ Nôm với nhiều thể loại: Thơ, văn tế, truyện thơ.
  • Tác phẩm của ông chủ yếu thể hiện lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa. Bộc lộ lòng yêu nước, thương dân sâu sắc. Đậm đà sắc thái Nam Bộ.

2. Tác phẩm.

  • Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác năm 1861, theo yêu cầu của tuần phủ Gia Định.
  • Thể loại: Văn tế.

II. Đọc hiểu văn bản.

1. Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ.

Bản chất nông dân:

  • Hoàn cảnh sống nghèo khó, lam lũ, vất vả, quẩn quanh.
  • Yêu ghét với tấm lòng nông dân, mang tâm lí nông dân.

Phẩm chất anh hùng:

  • Yêu nước, căm thù giặc, ý thức trách nhiệm với đất nước.
  • Mến nghĩa, tự nguyện đứng lên đánh giặc.
  • Khí thế công đồn dũng cảm, kiên cường.
  • Sự hi sinh cao cả, quên mình vì đất nước.

Sự bất tử:

  • Bất tử trong không gian với càn khôn nhật nguyệt.
  • Bất từ trong thời gian “nghìn năm” “muôn đời”.
  • Bất tử trong lòng dân chúng: “ai cũng mộ”

Nghệ thuật khắc họa:

  • Hình ảnh chân thực, chi tiết chọn lọc.
  • Nghệ thuật đối lập tương phản.
  • Giọng điệu vừa hào hùng vừa thống thiết.
  • Động từ mạnh, ngắt nhịp nhanh.

=> Người nông dân đi vào văn học dân tộc như những tượng đài sử thi chói lọi, tráng lệ.

2. Tiếng khóc bi thương và tấm lòng Đồ Chiểu.

Tác giả ngợi ca:

  • Lí tưởng sống cao đẹp của người nông dân nghĩa sĩ.
  • Tinh thần chiến đấu và những chiến công phi thường.
  • Sự hi sinh cao cả quên mình của người nông dân nghĩa sĩ.
  • Sự bất tử, nổi tiếng, lừng danh của người nghệ sĩ.

Sự tiếc thương, đau đớn:

  • Đau đớn khi nghĩa sĩ hi sinh để lại mẹ già, vợ yếu.
  • Đau đớn khi nghĩa sĩ hi sinh mà sự nghiệp còn dang dở.
  • Đau đớn khi đất nước còn nô lệ, bọn xâm lược vẫn còn.

Sự khích lệ:

  • Khích lệ mọi người tiếp tục sự nghiệp của nhân dân nghĩa sĩ.
  • Khích lệ lòng yêu nước, tinh thần dân tộc.

III. Tổng kết.

Tình cảm sâu sắc, chân thành, thống thiết, tấm lòng với dân với nước của tác giả, bên cạnh đó tác giả thay mặt nhân dân cả nước khóc thương về cuộc sống đau thương, khổ nhục nhưng kiên cường, vĩ đại của dân tộc.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 11.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu) – Môn Ngữ văn – Lớp 11
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here