Phân tích tác phẩm “Một người Hà Nội” (Nguyễn Khải)- Môn Ngữ văn – Lớp 12

0
54

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng thầy Đặng Ngọc Khương (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm “Một người Hà Nội” của tác giả Nguyễn Khải.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

Nguyễn Khải tên khai sinh là Nguyễn Mạnh Khải (1930-2008) quê nội ở Nam Định nhưng thuở nhỏ sống ở nhiều nơi.

Cuộc đời và tuổi thơ ông gian khó, tủi nhục, cay đắng.

Phong cách sáng tác:

  • Trước năm 1978 ông có cái nhìn tỉnh táo, sắc lạnh, phân lập đơn chiều; luôn khái thác hiện thực trong thế xung đột, đối lập.
  • Sau năm 1978 chuyển mạnh từ hướng ngoại sang hướng nội; lấy việc khám phá con người làm trung tâm.

2. Tác phẩm.

Tác phẩm sáng tác năm 1990, rút từ tập “Hà Nội trong mắt tôi”.

II. Đọc hiểu văn bản.

1, Nhân vật bà Hiền.

  • Lai lịch: bà Hiền là người Hà Nội gốc.
  • Nếp sống: Cái ăn, cái mặc đều sang trọng; phòng khách cổ kính không đổi suốt bao năm để lưu giữ cái hồn của Hà Nội.
  • Ứng xử:
  • Nghiêm túc trong hôn nhân, đặt trách nhiệm làm mẹ, làm vợ lên hàng đầu.
  • Chấm dứt sinh con và tuổi 40, nuôi dạy con cái một cách chu đáo.
  • Trong gia đình, luôn chủ động trong mọi việc.
  • Dạy con từ khi còn nhỏ, dạy văn hóa sống, văn hóa con người.
  • Với thời cuộc nhìn nhận một cách trầm tĩnh, không thái quá, ung dung tự tại.

=> Bà Hiền là con người đậm chất Kinh kì Hà Nội: lịch lãm, sang trọng, hài hòa, khiêm tốn, tình yêu Hà Nội sâu sắc.

2, Nhân vật người kể chuyện.

Qúa trình nhân thức của nhân vật tôi với bà Hiền:

  • Lúc đầu nghi ngại và giữ khoảng cách.
  • Về sau thể hiện sự đồng tình, khâm phục, ngợi ca.

Cách kể chuyện và cách nhìn nhận:

  • Cách nhìn nhận về Hà Nội: đa chiều, lịch lãm.
  • Cách kể chuyện hóm hỉnh, thân tình, chiêm nghiệm, triết lí.

Phong cách của tác giả: giàu màu sắc chính luận, ngòi bút phân tích tâm lí sắc sảo với sức mạnh lí trí tỉnh táo.

3, Nhân vật Dũng.

  • Dũng sống đúng với những gì bà Hiền dạy về cách sống của người Hà Nội, hiến dâng tuổi xuân cho đất nước.
  • Tô thắm thêm cốt cách tinh thần người Hà Nội, phẩm giá cao đẹp của người Việt Nam.

4, Hình ảnh “cây si cổ thụ”

Cây si cổ thụ bị đánh bật rễ rồi lại hồi sinh biểu hiện cho sức sống mãnh liệt về vẻ đẹp bất tử của Hà Nội: truyền thống văn hóa, lịch sử được nuôi dưỡng qua bao thế hệ vẫn mãi trường tồn.

5, Nghệ thuật.

  • Cách xây dựng nhân vật đặc sắc, ngôn ngữ nhân vật góp phần khắc học tính cách nhân vật.
  • Giọng điệu trần thuật: đậm chất tự sự đời thường.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong chương trình học Ngữ văn lớp 12.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Một người Hà Nội” (Nguyễn Khải)- Môn Ngữ văn – Lớp 12
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here