Phân tích tác phẩm “Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc” – Môn Ngữ văn – Lớp 12

0
80

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Thầy Phạm Hữu Cường (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm “Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc”.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

  • Phạm Văn Đồng (1906 – 2000) quê ở xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quãng Ngãi.
  • Ông tham gia hoạt động Cách mạng từ rất sớm. Ông không chỉ là nhà hoạt động chính trị mà còn là giáo dục tâm huyết, nhà lí luận văn hóa văn nghệ lớn.
  • Tác phẩm tiêu biểu như: Tổ quốc ta, nhân dân ta và người nghệ sĩ.

2. Tác phẩm.

  • Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm được sáng tác nhân ngày mất của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu (1888), được đăng trên tạp chí Văn học năm 1963.
  • Mục đích sáng tác: Tác phẩm được viết ra nhằm tưởng nhớ Nguyễn Đình Chiểu; khơi dậy tinh thần yêu nước trong thời đại chống Mỹ cứu nước; điều chỉnh cách nhìn nhận, đánh giá về Nguyễn Đình Chiểu.

II. Tìm hiểu văn bản.

1. Phần mở bài: Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ lớn của dân tộc.

  • Tác giả nêu lên vấn đề: Nguyễn Đình Chiểu nhà thơ lớn của dân tộc cần phải được nghiên cứu, tìm hiểu, đề cao hơn nữa.
  • Nêu lên lý do làm cho Nguyễn Đình Chiểu chưa sáng tỏ trong nền văn học.

=> Cách đặt vấn đề độc đáo, so sánh giàu hình ảnh, giàu tính tượng hình.

2. Phần thân bài: Cuộc đời và con người Nguyễn Đình Chiểu.

a. Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nước.

  • Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu: ông sinh ra ở Đồng Nai, là nhà nho bị mù, ông viết thơ văn phục vụ kháng chiến, thơ văn của ông ghi lại tâm hồn trong sáng và cao quý, thời kì khổ nhục nhưng vĩ đại của dân tộc.
  • Quan điểm sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu: Thơ văn ông mang tính chiến đấu, khinh miệt bọn lợi dụng văn chương để làm việc phi nghĩa.

b. Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.

  • Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu tái hiện lại một thời đau thương, khổ nhục nhưng vô cùng anh dũng của dân tộc, là tấm gương phản chiếu lịch sử, ngợi ca và tiếc thương cho người anh hùng thất thế.
  • Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là khúc khải hoàn ca ngợi những người anh hùng thất thế nhưng vẫn hiên ngang; tác giả so sánh với “Bình ngô đại cáo” để khẳng định giá trị của bài văn tế.

=> Vẻ đẹp sáng ngời, đáng kính trọng của con người và thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.

c. Đánh giá về tác phẩm “Lục Vân Tiên”.

  • Nội dung: Tác phẩm “Lục Vân Tiên” ca ngợi chính nghĩa, những đạo đức đáng quý trọng ở đời, ca ngợi những con người trung nghĩa; Những đạo nghĩa được đề cao trong tác phẩm gần với đạo đức của nhân dân.
  • Nghệ thuật: Lời văn nôm na, giản dị, dễ nhớ,..
  • Hạn chế: Những giá trị đạo đức trong tác phẩm một phần đã lỗi thời; có những chỗ lời văn không hay lắm.

3. Kết thúc vấn đề.

Tác giả khẳng định: Vai tò to lớn của văn học đối với đời sống, vai trò của người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng, tưởng nhớ đến Nguyễn Đình Chiểu – một con người anh dũng, ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc.

III. Tổng kết.

1. Nội dung.

Tác phẩm làm sáng tỏ mối quan hệ khăng khít giữa tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu với hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ và thời đại hiện nay, đồng thời ngợi ca sự cống hiến văn chương của Nguyễn Đình Chiểu.

2. Nghệ thuật.

Tác phẩm là bài phê bình văn học đặc sắc với nghị luận xác đáng, chặt chẽ và xúc động; hình ảnh ngôn từ phong phú.

Hy vọng với bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong quá trình học môn Ngữ văn lớp 12.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc” – Môn Ngữ văn – Lớp 12
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here