Phân tích tác phẩm “Đò lèn” (Nguyễn Duy) – Môn Ngữ văn – Lớp 12

0
27

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng thầy Đặng Ngọc Khương (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm “Đò lèn” của tác giả Nguyễn Duy.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

  • Nguyễn Duy tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm 1948 tại Đông Vệ, Thanh Hóa.
  • Ông là nhà thơ của những vẻ đẹp đời thường, thơ ông mang hơi hướng ca dao thâm trầm trong triết lý hồn nhiên và hóm hỉnh.

2. Tác phẩm.

Hoàn cảnh ra đời: Tác phẩm được sáng tác vào tháng 9 năm 1938 khi tác giả trở về thăm bà nhưng bà đã không còn.

II. Đọc hiểu văn bản.

1, Cách nhìn mới mẻ về tuổi thơ của tác giả.

“Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá
níu váy bà đi chợ Bình Lâm
bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị
chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng
mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm
điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng”

  • Thời thơ ấu tinh nghịch, hiếu động, hồn nhiên: câu cá, bắt chim sẻ, ăn trộm nhãn, đi chơi đền,…
  • Cái nhìn thành thực, tự nhiên, không thi vị về tuổi thơ.

=> Tuổi thơ nhiều kỉ niệm, nhiều màu sắc, in sâu trong tâm trí tác giả.

2, Tình cảm sâu nặng đối với bà.

“Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại
Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

Tôi trong suốt giữa hai bờ hư – thực
giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần
cái năm đói củ dong riềng luộc sượng
cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm

Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất
đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại
dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi
khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi!”

*Hình ảnh người bà cơ cực, tần tảo, yêu thương: mò cua xúc tép, gánh chè xanh, bán trứng,…

*Tình cảm của nhà thơ với bà:

  • Thể hiện tình yêu thương, tôn kính, lòng tri ân sâu sắc đối với bà.
  • Sự ân hận, ngậm ngùi, xót xa khi biết tin bà mất.

3, Những đặc sắc nghệ thuật.

*Thủ pháp đối lập: cái tinh nghich của cháu với sự tần tảo của bà; hoàn cảnh đói kém với sự đơn chiếc, già nua của bà; cái vĩnh hằng vũ trị với sự hữu hạn của con người.

-> Thể hiện niềm tiếc thương muộn màng với người bà.

*Phép so sánh đối chiếu: cái hư và thực, giữa bà với Tiên, Phật

-> Ngợi ca, tôn vinh tấm lòng nhân từ cao cả của bà, hình ảnh người bà bất diệt trong lòng tác giả.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong chương trình học Ngữ văn lớp 12.

Bình luận Facebook
Phân tích tác phẩm “Đò lèn” (Nguyễn Duy) – Môn Ngữ văn – Lớp 12
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here