Phân tích bài thơ “Đất Nước” (Nguyễn Khoa Điềm)- Môn Ngữ văn – Lớp 12

0
107

Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng thầy Đặng Ngọc Khương (giáo viên môn Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích bài thơ “Đất Nước” của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm.

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả.

  • Nguyễn Khoa Điềm sinh năm 1943, tại Thừa Thiên Huế.
  • Ông xuất thân trong một gia đình tri thức Cách mạng, giàu truyền thống văn chương.
  • Nguyễn Khoa Điềm là một trong những nhà thơ tiêu biểu cho thế hệ thơ trẻ những năm chống Mỹ.
  • Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy tư, xúc cảm dồn nén, thể hiện tâm tư của người trí thức tham gia tích cực vào cuộc chiến đấu của nhân dân.

2. Tác phẩm.

a. Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ được hoàn thành ở chiến khu Trị – Thiên năm 1971, in lần đầu năm 1974.

b. Nội dung chính: Mặt đường khát vọng là trường ca viết về sự thức tỉnh của tuổi trẻ vùng đô thị tạm chiến niềm Nam, nhận rõ bộ mặt xâm lược của đế quốc Mỹ, hướng về nhân dân, đất nước, đứng dậy xuống đường hòa nhịp với cuộc chiến đấu của toàn dân tộc.

3. Đoạn trích

*Đoạn trích là phần đầu của chương V của trường ca “Mặt đường khát vọng”.

*Bố cục:

  • Từ đầu đến “đất nước muôn đời”: Cảm nhận mới mẻ độc đáo của tác giả về Đất Nước.
  • Còn lại: Tư tưởng cốt lõi “Đất Nước của nhân dân”.

II. Đọc hiểu văn bản.

1. Cảm nhận mới mẻ độc đáo của tác giả về Đất Nước.

a. Cảm nhận về phương diện sinh thành và tồn tại.

Đi lí giải Đất Nước có từ bao giờ: Đất Nước có từ rất lâu và gắn liền với những điều bình dị.

b. Cảm nhận về phương diện không gian – địa lí, thời gian – lịch sử.

  • Không gian địa lí Đất Nước được miêu tả qua không gian sinh hoạt đời thường; không gian của tình yêu đối lứa, không gian của núi sông rừng biển; không gian sinh tồn và phát triển của cộng đồng.
  • Thời gian lịch sử: Gắn liền với truyền thống Lạc Long Quân – Âu Cơ; Gắn với truyền thuyết về vua Hùng.

c. Suy nghĩ cảm nhận về Đất Nước của thế hệ trẻ trong hiện tại.

  • Đất Nước trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng: Đất Nước là hóa thân của mỗi người; Đất Nước là sự hài hòa của các mối quan hệ.

-> Đất Nước được xây dựng trên cơ sở yêu thương, đoàn kết lẫn nhau.

  • Lời dặn dò về trách nhiệm với Đất Nước: “phải biết gắn bó và san se” “phải biết hóa thân”.

2. Tư tưởng cốt lõi Đất Nước của nhân dân.

a. Sự hiện diện của nhân dân trong những danh lam thắng cảnh.

  • Những danh lam, thắng cảnh không chỉ là sản phẩm của tạo hóa mà còn là sự hóa thân của nhân dân.
  • Mỗi danh lam, thắng cảnh đều ẩn chứa một vẻ đẹp tâm hồn của nhân dân: thủy chung, hiếu học,….

b. Vai trò của nhân dân qua 4000 năm lịch sử.

Vai trò của nhân dân trong lao động, sản xuất; trong chiến đấu, bảo vệ đất nước; lưu giữ và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

c. Vẻ đẹp của nhân dân qua ca dao, thần thoại.

  • Vẻ đẹp tình yêu say đắm, thủy chung.
  • Vẻ đẹp quý trọng tình nghĩa.
  • Căm thù giặc, kiên trì bảo vệ đất nước.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các em trong chương trình học Ngữ văn lớp 12.

Bình luận Facebook
Phân tích bài thơ “Đất Nước” (Nguyễn Khoa Điềm)- Môn Ngữ văn – Lớp 12
Đánh giá bài viết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here